lipca 26, 2012

Cykl: Pisarze polscy- Witold Gombrowicz

Witold Gombrowicz



Biografia
Urodził się na Sandomierszczyźnie, jako najmłodszy z czworga dzieci Jana i Antoniny (z domu Kotkowska herbu Ostoja), w zamożnej rodzinie ziemiańskiej herbu Kościesza. Po opuszczeniu dworu w Małoszycach w 1911 r. jego rodzina przeniosła się do Warszawy. Po ukończeniu gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Warszawie (1922) studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim (w 1927 r. uzyskał tytuł magistra praw). Przez mniej więcej rok przebywał w Paryżu, niezbyt pilnie przykładając się do studiów w Institut des Hautes Etudes Internationales. Większą rolę w trakcie pobytu we Francji odegrały kontakty z młodzieżą studencką i wyjazd nad Morze Śródziemne.
Po powrocie do kraju rozpoczął aplikację sędziowską, wkrótce ją jednak porzucił. W latach dwudziestych podejmował próby literackie, ale legendarna powieść, w której formie i tematyce miała się manifestować nieoficjalna strona jego natury, została przezeń zniszczona (patrz: Wspomnienia polskie), podobnie jak niepowodzeniem skończyła się próba napisania powieści popularnej wraz z Tadeuszem Kępińskim. Na przełomie lat 20. i 30. zaczęły powstawać opowiadania, które ukazały się następnie drukiem jako Pamiętnik z okresu dojrzewania. Od chwili debiutu książkowego felietony literackie i recenzje Gombrowicza ukazywały się w prasie, głównie w "Kurierze Porannym". Razem z grupą młodych pisarzy i intelektualistów spotykał się w warszawskich kawiarniach "Zodiak" i "Ziemiańska". Rozgłos w kołach literackich zapewniła mu publikacja powieści Ferdydurke.
Tuż przed wybuchem II wojny światowej Gombrowicz uczestniczył w dziewiczym rejsie Chrobrego – polskiego statku pasażerskiego do Ameryki Południowej. W związku z wiadomościami z kraju postanowił przeczekać wojnę w Buenos Aires w Argentynie. W końcu jednak pozostał tam aż do 1963 roku, żyjąc czasem, szczególnie w okresie wojny, na granicy ubóstwa.
Pod koniec lat 40. Gombrowicz próbował uzyskać pozycję w argentyńskich kręgach literackich, publikując artykuły, wygłaszając odczyty w kawiarni Fray Mocho, wreszcie publikując w 1947, dokonany wraz z grupą przyjaciół, przekład Ferdydurke na język hiszpański. Dziś wielu pisarzy argentyńskich uważa ten przekład za znaczące wydarzenie w dziejach literatury argentyńskiej, w tamtych latach nie przyniósł on jednak autorowi większego rozgłosu, podobnie jak wydanie w 1948 / po hiszpańsku dramatu Ślub (El casamiento). Od grudnia 1947 do maja 1955 Gombrowicz pracował jako urzędnik bankowy w Banco Polaco, argentyńskiej filii Banku Pekao SA[1]. W 1950 nawiązał korespondencję z Jerzym Giedroyciem

" [...] człowiek jest najgłębiej uzależniony od swego odbicia w duszy drugiego człowieka, chociażby ta dusza była kretyniczna."

 Po październiku 1956 cztery książki Gombrowicza ukazały się w kraju, a ich autor zyskał duży rozgłos. Po roku 1958 władze nie zezwalały już jednak na druk następnych książek. Gombrowicz zyskał natomiast w latach 60. sławę światową, uwieńczoną licznymi tłumaczeniami dzieł, także kolejnych powieści: Pornografii i Kosmosu, oraz głośnymi realizacjami teatralnymi jego dramatów, szczególnie we Francji, Niemczech i Szwecji. W 1963 r. powrócił do Europy, otrzymawszy stypendium Fundacji Forda na pobyt w Berlinie, co władze komunistyczne w kraju skwitowały prasową kampanią przeciw pisarzowi. W 1964 spędził trzy miesiące w opactwie Royaumont pod Paryżem, gdzie jako sekretarkę zatrudnił Ritę Labrosse – Kanadyjkę z Montrealu studiującą literaturę współczesną. W 1964 r. przeniósł się do Vence koło Nicei na południu Francji, gdzie spędził resztę życia. Tam zażywał owoców sławy, która kulminowała w maju 1967 Międzynarodową Nagrodą Wydawców Prix Formentor. 28 grudnia 1968 r., na pół roku przed śmiercią, ożenił się z Ritą Labrosse.
Wszystkie swoje dzieła literackie pisał po polsku, jednak ze względu na decyzję niepublikowania w kraju, dopóki nie zostanie tam wydana całość "Dziennika", w której opisał machinacje towarzyszące prasowej nagonce z okresu pobytu w Berlinie Zach., był do połowy lat 70. mało znany szerokiej publiczności w swoim ojczystym kraju. Jego dzieła drukował w tym czasie po polsku paryski Instytut Literacki Jerzego Giedroycia. Były one tłumaczone na ponad 30 języków, a jego dramaty były wielokrotnie wystawiane na najważniejszych scenach całego świata przez wybitnych reżyserów (m.in. Jorge Lavelli, Alf Sjoeberg, Ingmar Bergman, w Polsce m.in.: Jerzy Jarocki, Jerzy Grzegorzewski). Wielka zasługę w przybliżeniu twórczości Gombrowicza w kręgach literacko-wydawniczych Europy Zachodniej miał Konstanty Jeleński.
Dopiero po długich negocjacjach z władzami PRL w 1986 r. ukazało się w krakowskim Wydawnictwie Literackim pierwszych 9 tomów dzieł Gombrowicza, uszczuplonych przez cenzurę o 16 wersów wykreślonych z "Dziennika", a dotyczących polityki i systemu władzy w ZSRR. Dzieła te poszerzone zostały w latach 1992–1997 do 15 tomów. W wolnej Polsce utwory Gombrowicza ukazywały się wielokrotnie drukiem, a na ich temat powstało kilkadziesiąt tomów studiów i niezliczone artykuły. W 2002 r. Wydawnictwo Literackie rozpoczęło druk "Pism zebranych" Gombrowicza w edycji krytycznej pod red. W. Boleckiego, J. Jarzębskiego i Z. Łapińskiego.

" Nie może być nic logiczniejszego niż język, w którym wszystko, co nielogiczne, jest wyjątkiem!"


Twórczość:

  1933 - Pamiętnik z okresu dojrzewania, Warszawa, Wyd. "Rój"
1937 - Ferdydurke, Warszawa, Wyd. "Rój"
1953 - Trans-Atlantyk i Ślub, Paryż, Instytut Literacki
1957 - Dziennik 1953-56, Paryż, Instytut Literacki
1957 - Bakakaj, Kraków, Wydawnictwo Literackie
1958 - Iwona księżniczka Burgunda, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy
1960 - Pornografia, Paryż, Instytut Literacki
1962 - Dziennik 1957-61, Paryż, Instytut Literacki
1965 - Kosmos, Paryż, Instytut Literacki
1966 - Dziennik 1961-66 i Operetka, Paryż, Instytut Literacki




1967 - 1977 - 11 tomów, Paryż, Instytut Literacki
1986 - 88 - 10 tomów, Kraków, Wydawnictwo Literackie, red. naukowa Jan Błoński (poza
utworami wymienionymi w: pierwsze wydania utworów dołączono Wspomnienia Polskie
i Wędrówki po Argentynie)
1987-88 - Wydanie drugie, pod. red. Jana Błońskiego
1989-92 - Wydanie trzecie, pod. red. Jana Błońskiego




źródła: biografia pochodzi ze strony: http://www.gombrowicz.pl/witold-gombrowicz/biografia


 Moim zdaniem Witold Gombrowicz to jeden z najwybitniejszych polskich  prozaików. Miałam przyjemność czytać "Ferdydurke" i "Trans-Atlantyk" jako lektury w szkole do rozszerzonej matury z języka polskiego i mimo ciężkiego czasami i niezrozumiałego stylu bardzo mi się te książki spodobały. A Wy co sądzicie o Witoldzie Gombrowiczu?

9 komentarzy:

  1. też czytałam jego książki do matury rozszerzonej i jestem na Tak. Choć masz rację styl czasami lekko niezrozumiały

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie znałam tego Pana .. czy jestem dziwna? Powinnam go znać? :D Niestety nie sięgnę po jego książki.

    OdpowiedzUsuń
  3. "Moim zdaniem Witold Gombrowicz to jeden z najwybitniejszych polskich poetów i prozaików"

    Naprawdę Gombrowicz był poetą?

    OdpowiedzUsuń
  4. Widzę przypis, a nie widzę wyjaśnienia...

    OdpowiedzUsuń
  5. Gombrowicz poetą? O tym nigdy nie słyszałam. Ale z pewnością był jednym z najbardziej oryginalnych i wybitnych polskich pisarzy.

    OdpowiedzUsuń
  6. Rzeczywiście mój błąd nie doczytałam. Informacja juz porawiona

    OdpowiedzUsuń
  7. Nie czytałam nigdy książek tego pisarza,może kiedyś nadrobię zaległości ;)

    OdpowiedzUsuń
  8. Znam dość dobrze jego biografię i szczerze tego pana nie lubię. O twórczości już nie wspomnę. Nie cierpię postawy jaką sobą reprezentuję. Ale chyba jestem w mniejszości. Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  9. Też jestem herbu Ostoja ( po mieczu , czyli po moim tacie) a moja babcia znała osobiście matkę Gombrowicza z domu Kotkowską ponieważ mieszkała niedaleko ich majątku. Ciekawe to życie.

    Moja mama- córka babci - ożeniła się z chłopakiem z sandomierskiego , który był herbu Ostoja . Ciekawe,czy był skoligacony z rodziną Gombrowiczów?
    M.

    OdpowiedzUsuń

Copyright © 2016 Book and lifestyle , Blogger